ఉచితాల రాజకీయాలు: సంక్షేమం కాదు...ఓటు వ్యూహమే

దేశంలో ఉచితాల సంస్కృతి రోజురోజుకూ పెరుగుతుండగా, సుప్రీంకోర్టు వ్యక్తం చేసిన ఆందోళనలు ఒక హెచ్చరికలా ఉన్నాయి. ప్రజల నుంచి పన్నుల రూపంలో వసూలు చేసిన డబ్బును ప్రాథమిక సదుపాయాలైన విద్య, వైద్యం, మౌలిక వసతులపై ఖర్చు చేయాలా? లేక నేరుగా నగదు, వస్తువుల రూపంలో పంచాలా? అని కోర్టు ప్రశ్నించింది. పన్ను చెల్లింపుదారుల డబ్బుతో పాఠశాలలు బాగు చేయకపోయినా పర్లేదు కానీ పథకాల ప్రకటనలు మాత్రం అట్టహాసంగా ఉండాలి అన్న ధోరణి ఎక్కడికి దారి తీస్తుందో ఆలోచించాల్సిన సమయం వచ్చిందని సూచించింది. సంక్షేమం అవసరమే కానీ అది ఆర్థిక క్రమశిక్షణను పక్కన పెట్టి నడిస్తే దాని ఫలితాలు ఎవరికి? అన్న ప్రశ్న కోర్టు చర్చలో స్పష్టంగా వినిపించింది.

ఈ నేపథ్యంలో ఉచితాలపై మరోసారి చర్చ ప్రారంభమైంది. ప్రజల జేబులోంచి పన్నుల రూపంలో తీసుకున్న డబ్బును తిరిగి “ఉచితం” అనే కొత్త కవర్‌లో పెట్టి అందిస్తే అది దానమా? లేక మార్కెటింగ్ స్ట్రాటజీనా? ప్రభుత్వ ఖజానా ఒక అక్షయపాత్రలా — ఎన్ని పథకాలు తీసినా డబ్బు ఎక్కడో నుంచి వస్తూనే ఉంటుంది అన్నట్టుగా ప్రవర్తిస్తారు. అప్పులు తీసుకోవడం ఒక కళ, వాటిని “సంక్షేమం”గా ప్యాక్ చేయడం మరో కళ. ఆసుపత్రుల్లో బెడ్లు లేకపోయినా పర్లేదు, పాఠశాలల్లో ఉపాధ్యాయుల కొరత ఉన్నా పర్లేదు — కానీ పథకాల జాబితా మాత్రం పొడవుగా ఉండాలి. ప్రకటనలు రంగురంగులుగా ఉండాలి. పేర్లు ఆకర్షణీయంగా ఉండాలి. ఖర్చు ఎంతైనా పర్లేదు — ఎందుకంటే బిల్లు భవిష్యత్తు తరాలు చెల్లిస్తాయి కదా!

పేదలను ఆర్ధికంగా శక్తివంతం చేయడం కంటే ప్రభుత్వాల మీద ఆధారపడేలా ఉంచడం రాజకీయంగా లాభకరమైందని మన పాలకుల కుటిల ఆలోచన. ఉద్యోగాలు కల్పించడం కష్టం, పరిశ్రమలు తీసుకురావడం కష్టం, నైపుణ్య శిక్షణ ఇవ్వడం కష్టం. కానీ నగదు బదిలీ చేయడం మాత్రం సులభం. ఒక బటన్ నొక్కితే డబ్బు వెళ్తుంది; వెంటనే కృతజ్ఞతల ప్రవాహం వస్తుంది. ఈ చక్రం కొనసాగితే పేదరికం తగ్గుతుందా? లేక పథకాలపై ఆధారపడే జనాభా పెరుగుతుందా?

ఇక్కడ ఉద్దేశ్యం సంక్షేమాన్ని తప్పు అనడం కాదు. కానీ ఆదాయానికి మించి ఖర్చు, దీర్ఘకాల ప్రణాళిక లేకుండా ప్రకటించే పథకాలు, ఉత్పాదక రంగాలపై పెట్టుబడులు తగ్గించడం వంటి చర్యలు ఎప్పటికైనా ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఒత్తిడి పెంచుతాయి. అందుకే “ఉచితం” అనే పదం వినిపించినప్పుడల్లా, దాని ఖర్చు ఎవరు భరిస్తారు? ఎప్పుడు భరిస్తారు? అన్న ప్రశ్న కూడా వెంట రావాలి.

ఉదాహరణకు, శ్రీలంకలో కొన్నేళ్లుగా భారీ సబ్సిడీలు, పన్ను రాయితీలు మరియు ఆర్థిక క్రమశిక్షణ లోపం చివరకు తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభానికి దారి తీశాయి. ప్రభుత్వ ఆదాయం తగ్గినా ఖర్చులు తగ్గకపోవడం వల్ల విదేశీ మారక నిల్వలు క్షీణించాయి; అవసరమైన ఇంధనం, ఔషధాలు కూడా దిగుమతి చేసుకోలేని పరిస్థితి వచ్చింది.

ఇక వెనిజులాలో కూడా అధిక సబ్సిడీలు, నియంత్రణలు, ప్రజాదరణ కోసం తీసుకున్న ఆర్థిక నిర్ణయాలు ఉత్పత్తి వ్యవస్థను బలహీనపరిచాయి. ఫలితంగా ద్రవ్యోల్బణం, కరెన్సీ పతనం, వస్తువుల కొరత వంటి సమస్యలు తీవ్రతరమయ్యాయి. సంక్షేమం పేరుతో ప్రారంభమైన విధానాలు చివరకు ఆ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకే భారమయ్యాయి.

ప్రజాధనం అనే పదం వినగానే బాధ్యత గుర్తుకు రావాలి. కానీ ఇప్పుడు అది ఒక రాజకీయ సాధనంలా మారింది. పన్ను చెల్లించే వర్గం మంచి విద్య, వైద్యం, మౌలిక వసతులు కోరుకుంటే — “ఇవి తర్వాత చూద్దాం” అని చెప్పడం సులభం. కానీ తక్షణ ప్రయోజనాలు పంచడం మాత్రం అత్యవసరం. ఈ వ్యంగ్య పరిస్థితిని చూసి సంక్షేమం అనే పదమే కొన్నిసార్లు నవ్వుతుందేమో అనిపిస్తుంది.

సంక్షేమం అంటే పంచడం కాదు — ఎదగనివ్వడం. అది ఉచిత నగదు కాదు — నైపుణ్య శిక్షణ ఇవ్వడం. ఉచిత వస్తువులు కాదు — ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించడం. ఆధారపడే సంస్కృతి కాదు — స్వయం సంపాదనకు దారి చూపించడం.

సహాయం అవసరమే. కానీ అది అభివృద్ధికి దారి తీయాలి — ఆధారపడే పరిస్థితికి కాదు.

ఈ సత్యాన్ని రాజకీయ నాయకులు ఎప్పటికైనా అర్థం చేసుకోవాలి. సంక్షేమం అంటే ఓటు కోసం ఇచ్చే బహుమతి కాదు, భవిష్యత్తు తరాల అభివృద్ధి కోసం పెట్టే పెట్టుబడి అని గ్రహించాలి. ప్రజలను చేతులు చాచి నిలబెట్టే విధానం కాదు, తలెత్తి నిలబడే స్థితికి తీసుకెళ్లే విధానమే నిజమైన పరిపాలన. మన దేశం ఏదో ఒకరోజు “ఉచితాల రాజకీయాల” మాయాజాలం నుంచి బయటపడి, ప్రతి పౌరుడు తన కష్టంతో ఎదిగి, స్వాభిమానంతో జీవించే సమాజంగా మారాలని ఆశిద్దాం. ఉచితాలపై ఆధారపడే జనంగా కాదు — స్వయం గౌరవంతో నిలిచే భారతంగా ఎదగాలని కోరుకుందాం.